İlk kitap çalışmamı uzun yıllar önce Stratejik Planlama Yönetimi üzerine yapmıştım. O zamanlarda türünde Ülkemizdeki ilk kitap çalışması diye söylemişlerdi. Ve bir arkadaşımın doçent olan eşi de üniversitede kaynak kitap olarak kullanmak için istemişti. Bende vermiştim. Şehrimizdeki bir çok iş insanları ve ilgili olabilecek bir çok kişilerede vermiştim. Hatta bir yayın yaparak bir sponsor olması halinde bu kitapları ücretsiz olarak şehrimizdeki ilgili olabilecek herkese vereceğimi de belirtmiştim. Ama olmadı. Benimde imkanım yoktu. Yayınlatamadım. Umarım bir gün bu hayalimi de gerçekleştirebilirim.
Bu kitabımda aslında bir dağın arkasını görebilmek için neler yapılması gerektiğini teknik olarak açıklamaya çalışmıştım. Bu bir ekonomi kitabıydı. Ama hayatın her alanına da uyarlanabiliyordu. Çünkü aslında hayatın kendisi zaten bir ekonomi değilmi? Eğitimden, giyimden kuşama, beslenmemizden barınmamıza ve sosyal yaşamdan daha bir çok alana kadar olan herşey artık tamamen ekonomiye dayanıyor. Bunlar zamanla farklı şekillerde de olabiliyor.
Eskiden aileler bir arada otururdu. Bir evin odaları anne babalar ve evli çocuklarıyla paylaşılırdı. Bütçeler bir arada yapılırdı. Dediğim gibi zamanla bunlar değişti. Yada ihtiyaçlar da zamanla değişiyor. Eskiden dolmuşlarla yada otobüslerle seyahat ederdik. Yol boyunca şöforlerle yada yolcularla sohbet ederdik. Mahallerimizde imece usulleri vardı. Her şeyi birlikte yapardık. Dediğim gibi bunlarda değişti zamanla. Peki ileriki zamanlarda neler değişecek? Bilim ve teknolojide neler olacak?
Farklı bir dünyaya gidiyoruz hep birlikte. Bir tavşanın beyin hücresinden alınan küçük bir hücre bir tabak içerisine koyulan şekerli suda büyütüldü. Bir beyin haline geldi. Tabak içerisinde üretildiği içinde adına da Çanak Beyin koyuldu. Bu çanak beyinin içerisine bilgisayar çipleri takılarak masa tenisi programı yüklendi. Bilgisayarla masa tenisi oyunu oynadılar. Sonra nemi oldu? Bu çanak beyin düşünmeye başladı ve bilgisayarı masa tenisi oyununda yendi. Bunun anlamı ne biliyormusunuz? Çok yakın zamanda sadece şekerli suyla beslenen yapay zekalı beyinler olacak her tarafımızda. Bunlar belkide çağrı merkezlerinde, bankalarda, masa başı hizmet veren bir çok yerlerde çıkacaklar karşımıza. Daha sonraları belki daha başka yerlerde de olacaklar.
Ayrıca bir kutunun üç boyutlu görüntüsünü hiçbir cihaz olmadan başka bir yere aktarılması da yapıldı. Bunun anlamı şu. Bir görüntüyü kamerayla canlı yayın olarak başka bir yerlere aktarabiliyorsunuz. Yani televizyon yada cep telefonlarıyla. Sonra yine televizyon yada cep telefonlarıyla izleyebiliyorsunuz. Ama diyorum ki hiçbir cihaz olmadan üç boyutlu bir görüntüyü yine üç boyutlu olarak başka bir yere taşımayı başardılar. Bunun ilerisi Işınlanma olacak. Yani artık, araba, otobüs yada uçak olmadan bir yerlerden bir yerlere seyahat edebileceğiz. Yine moto kuryeler olmadan istediğimiz her türlü malları kapımızda alabileceğiz.
Evet anlatmaya çalıştığım gibi her şey değişiyor. Hemde çok hızlı değişiyor. Belkide 15-20 yıl içerisinde farklı bir dünyada olacağız. Bu yüzden bir çok gelişmiş ülkeler ülkenin kaynaklarının büyük çoğunluğunu Bilim ve Teknolojiye aktarmaya başladılar. Ekonomik yapılarını buna göre düzenlemeye çalışıyorlar. Mesela herkesin ev almasına gerek yok diyorlar. Neden ülke kaynakları krediler şeklinde insanlara veriliyor? Onun yerine evleri ülkeler yapsın ve kiralama yoluyla insanlar burada istediği kadar otursunlar diye bunları tartışıyorlar.
Yada neden insanlar araba satın alıyorlar? Neden ülke kaynakları krediler şeklinde insanlara veriliyor? Onun yerine araçlar ülkelerin olsun ve kiralama yoluyla insanlarda bunları istediği kadar kullansınlar diye bunları tartışıyorlar. Yani her türlü mal ve mülkler ülkelerin olsun. İnsanların krediler yoluyla sahip olmak için aldığı kaynaklarda tamamen Bilim ve Teknolojiye aktarılsın diye bunları tartışıyorlar. Yada bunun gibi bir çok şeylerin insanlar tarafından sahip olunması değil kiralamalar yoluyla kullanılması ve kaynaklarında Bilim ve Teknoloji gibi daha başka alanlara aktarılmasını tartışıyorlar.
Çünkü dünya genelinde emlak sektörü olarak borsalarda satışta olan değerli kağıtların parasal miktarı, mevcut olan evlerin neredeyse 5 katına çıkmış durumda. Yani bir gün herkes ben değerli kağıdımım karşılığı olarak evimi almak istiyorum dese ortalarda verilecek böyle evler yok. Altın, gümüş yada değerli mücevherlerde aynı durumda. Borsalarda işlem gören değerli kağıtların değeri, mevcut miktarın 10 katına çıkmış durumda. Yani yine herkes bir gün değerli kağıdımın karşılığında altın, gümüş yada mücevheri bana verin dese yine ortalarda bunlarda yok.
Yani gördüğünüz üzere iki sektördeki parasal değerler finansal borsalarda işlem görmekte. Ekonomiye ise dolaylı yollardan oda çok az kısmının girişi olmaktadır. İşte bu yüzden bu kadar büyük parasal değerler neden Bilim ve Teknolojiye aktarılmıyor diye düşünülmekte ve buna ilişkin yeni yöntemler bulunmaya çalışılmaktadır. Son dönemlerde , Tesla'nın sahibi Elon Mask, Amazon'un sahibi Jeff Bezos’un yaptıkları ve Ülkemizdeki uzay ajansının kurulması bunlara birer güzel örnekler değilmi?
Bende herkes önce kendi bahçesini düzenlemeli diye düşünmekteyim. O sebeple buna göre şehrimizde neler yapılabilir? Çocuklarımızı böyle bir dünyaya nasıl hazırlayabiliriz diye düşünebiliriz? İşe önce Bir Bilim ve Teknoloji Müzesi kurarak başlanamazmı? 4 meslek lisemizden birini bir Bilim ve Teknoloji Lisesi yaparak olamazmı? Buna bağlı olarak şehrin çevresinde Araştırma ve Geliştirme ağırlıklı üretim yapacak küçük işyerleri kurulamazmı?
Olabilir değilmi? Önce hayal etmek lazım. Çünkü hayal etmezsek hiçbir şey olmaz. Allah(c.c.) yapamayacağımız şeylerin hayalini bile vermezmiş. Hayal edebiliyorsak bunlar da bir gün mutlaka olabilecektir. Bu sebeple bende naçizane olarak Stratejik Planlama Yönetimi adlı kitap çalışmamı tekrar gündeme getirerek böyle bir dünyaya hazırlanmak için şehrimizde neler yapılması gerektiği üzerine bir şeyler söylemek istedim. Bu yazımla bu konuyu da sizlerinde engin takdirlerinize sunmak istedim. Bense naçizane olarak buna inanmaya ve bu yolda çalışmaya devam edeceğim.
Saygılarımla
Arş.Yaz.Mak.Yük.Müh.Kayhan Şafak
